Rycina 1
![Struktura witaminy B12 [na podstawie 7]](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0004_fig_001.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKGZMGANPQ%2F20260306%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260306T154542Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEBwaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJIMEYCIQCHbkYdrs1oXk0%2BWo2fQIyH9HWWOHKXpBVfNUrHTX4BTQIhANGBC%2B2zGAY0VS6OzwF0JgVtUGv3aDA4Wwfof%2FYCSxvVKsYFCOX%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEQAhoMOTYzMTM0Mjg5OTQwIgx97UFSvUYqNHwDTFkqmgU6ikcWbNEa4chDNcM%2FL4whUbRj34NKyaUclFQ9A3kLbP8iWrPfwKD2PCbgte8CeI31VQBE1LwecPTSkUPjnvqJ%2BvLI8IVaCUc%2FrWDplK3X54dy4PbwqBUH8gXL%2FTrsDEgfcPWU9vYciHc502RKhlWknIUU3wJeX8Rm%2BIbZBE%2B%2FjpVWo9%2Bqxx4gdEZ2wAlGy0mT7dQ%2BsADgF8wyQTFi5r5yZAuCeTH6hDhpu2nU%2B8hgSyZnbgbXl3k72rUwcoSAeJBuxYhBP9qXNcG1YyHzm5HnoRvR3D7tDoI1fwtNFhpBfKFbld5BWRTla12ByM0hs8TH9%2BvaRlRQU7bla0UgJLS87wvEVCDJb9WfTfJIOd2HFihirt12GoArxZoSlidCV26gQ0hjnI%2B74K%2BB%2BdrQ1kxGg19uaXFney9kQ%2FbQkurlvkVNxBnPTTUB1JueOTwD8GYXOU1dHHYy%2FkDAl2BMIOM5bYce9qtKqHZUjn1DOQ6je3tJFPMhKWhB7GqiPvthwya6bGjyUzvAv2EgF7umREik0MY7QFkpY5uw6kMtkWZKn%2B5wbsr7F7HX4%2FVA9KXKJN3CuR1ZPDvpSq5WWWV93nW1V21DFmoFy98hv4JoZegR%2Fw%2BO4LgflDKV9OoYfdUVlUnlZv7rgikJUik8qU4I1dSH5f7LCKBdGGt808h8i9W%2FFL06%2B3I3fFQIjw4RfDJqgAdaAacN9SIQ5vFLy5j6ivXuU4T4MCHydh%2BfK5k%2F0VlLVgAyInx65cy0AhZ42ZFV%2FCYfzk3aA4iheuDRwlYT3vCFygDy4YKIi05NvrDRrT3PRUXiHiQ8U%2F%2FJ9g2ZPz3ZP%2FQrPuLY2DyHtfo9T7gNrWMAGcFSIoicOgKTQ4bDpV7%2FlrZ%2F40CJ59I8RGcwwPaqzQY6sAEcBOJm3s0WfsKSNZ26dHj%2B7e8EddP5ijuS2XommXS0VWHoKjy42ZHYO05skzJs3RzT5rJRtq98BD0lys0cHrZrSN3qmzQYaBHj%2FD6MZXiu0WF7q1%2FBodETTKamudZZQOMmTg%2BKAgMgkndHdfKy9WWti%2FZX3tO5I4HS2uB9pCBpuS9fn6XZXl47RcSYeLzt7Ra2TR%2B%2BPIPq%2FHYKi2K4aq%2BW5SanIJziCOUyAhkamyTnZA%3D%3D&X-Amz-Signature=bdce3493559aa6158b2b5bd286a575f0a3304ceba9327a7c673078ee9bb44275&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Rycina 2
![Szlaki metaboliczne kobalaminy w ustroju; AdCbl - adenozylokobalamina; DHF - 7,8-dihydrofolian, DHFR - reduktaza 7,8 dihydrofolianu; dTMP – monofosforan deoksytymidyny; dUMP - monofosforoan deoksyurydyny; MAT - adenozylotransferaza metioninowa; MCM - mutaza metylomalonyloCoA; MeCbl - metylokobalamina; MS - syntaza metioninowa; MTHFR - reduktaza metylenotetrahydrofolianu; N5 MTHF - N5-metylotetrahydrofolian; SAH – S adenozylohomocysteina; SAM - S-adenozylometionina; THF - tetrahydrofolian; TS - syntaza tymidylanowa [na podstawie 7,12]](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0004_fig_002.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKGZMGANPQ%2F20260306%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260306T154542Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEBwaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJIMEYCIQCHbkYdrs1oXk0%2BWo2fQIyH9HWWOHKXpBVfNUrHTX4BTQIhANGBC%2B2zGAY0VS6OzwF0JgVtUGv3aDA4Wwfof%2FYCSxvVKsYFCOX%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEQAhoMOTYzMTM0Mjg5OTQwIgx97UFSvUYqNHwDTFkqmgU6ikcWbNEa4chDNcM%2FL4whUbRj34NKyaUclFQ9A3kLbP8iWrPfwKD2PCbgte8CeI31VQBE1LwecPTSkUPjnvqJ%2BvLI8IVaCUc%2FrWDplK3X54dy4PbwqBUH8gXL%2FTrsDEgfcPWU9vYciHc502RKhlWknIUU3wJeX8Rm%2BIbZBE%2B%2FjpVWo9%2Bqxx4gdEZ2wAlGy0mT7dQ%2BsADgF8wyQTFi5r5yZAuCeTH6hDhpu2nU%2B8hgSyZnbgbXl3k72rUwcoSAeJBuxYhBP9qXNcG1YyHzm5HnoRvR3D7tDoI1fwtNFhpBfKFbld5BWRTla12ByM0hs8TH9%2BvaRlRQU7bla0UgJLS87wvEVCDJb9WfTfJIOd2HFihirt12GoArxZoSlidCV26gQ0hjnI%2B74K%2BB%2BdrQ1kxGg19uaXFney9kQ%2FbQkurlvkVNxBnPTTUB1JueOTwD8GYXOU1dHHYy%2FkDAl2BMIOM5bYce9qtKqHZUjn1DOQ6je3tJFPMhKWhB7GqiPvthwya6bGjyUzvAv2EgF7umREik0MY7QFkpY5uw6kMtkWZKn%2B5wbsr7F7HX4%2FVA9KXKJN3CuR1ZPDvpSq5WWWV93nW1V21DFmoFy98hv4JoZegR%2Fw%2BO4LgflDKV9OoYfdUVlUnlZv7rgikJUik8qU4I1dSH5f7LCKBdGGt808h8i9W%2FFL06%2B3I3fFQIjw4RfDJqgAdaAacN9SIQ5vFLy5j6ivXuU4T4MCHydh%2BfK5k%2F0VlLVgAyInx65cy0AhZ42ZFV%2FCYfzk3aA4iheuDRwlYT3vCFygDy4YKIi05NvrDRrT3PRUXiHiQ8U%2F%2FJ9g2ZPz3ZP%2FQrPuLY2DyHtfo9T7gNrWMAGcFSIoicOgKTQ4bDpV7%2FlrZ%2F40CJ59I8RGcwwPaqzQY6sAEcBOJm3s0WfsKSNZ26dHj%2B7e8EddP5ijuS2XommXS0VWHoKjy42ZHYO05skzJs3RzT5rJRtq98BD0lys0cHrZrSN3qmzQYaBHj%2FD6MZXiu0WF7q1%2FBodETTKamudZZQOMmTg%2BKAgMgkndHdfKy9WWti%2FZX3tO5I4HS2uB9pCBpuS9fn6XZXl47RcSYeLzt7Ra2TR%2B%2BPIPq%2FHYKi2K4aq%2BW5SanIJziCOUyAhkamyTnZA%3D%3D&X-Amz-Signature=a294dc4e96c7ac85929248d20c5c5c193a6f5f544be5544690d7b02e5095e454&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Rycina 3
![Wpływ niedoboru witaminy B12 na genom komórek prawidłowych i inicjację kancerogenezy; dUMP - mononukleotyd urydynowy; HCY - homocysteina MMA - kwas metylomalonowy; ROS - reaktywne formy tlenu; SAM - S-adenozylometionina; TNF-α - czynnik martwicy nowotworu α [na podstawie 28,29]](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0004_fig_003.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKGZMGANPQ%2F20260306%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260306T154542Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEBwaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJIMEYCIQCHbkYdrs1oXk0%2BWo2fQIyH9HWWOHKXpBVfNUrHTX4BTQIhANGBC%2B2zGAY0VS6OzwF0JgVtUGv3aDA4Wwfof%2FYCSxvVKsYFCOX%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEQAhoMOTYzMTM0Mjg5OTQwIgx97UFSvUYqNHwDTFkqmgU6ikcWbNEa4chDNcM%2FL4whUbRj34NKyaUclFQ9A3kLbP8iWrPfwKD2PCbgte8CeI31VQBE1LwecPTSkUPjnvqJ%2BvLI8IVaCUc%2FrWDplK3X54dy4PbwqBUH8gXL%2FTrsDEgfcPWU9vYciHc502RKhlWknIUU3wJeX8Rm%2BIbZBE%2B%2FjpVWo9%2Bqxx4gdEZ2wAlGy0mT7dQ%2BsADgF8wyQTFi5r5yZAuCeTH6hDhpu2nU%2B8hgSyZnbgbXl3k72rUwcoSAeJBuxYhBP9qXNcG1YyHzm5HnoRvR3D7tDoI1fwtNFhpBfKFbld5BWRTla12ByM0hs8TH9%2BvaRlRQU7bla0UgJLS87wvEVCDJb9WfTfJIOd2HFihirt12GoArxZoSlidCV26gQ0hjnI%2B74K%2BB%2BdrQ1kxGg19uaXFney9kQ%2FbQkurlvkVNxBnPTTUB1JueOTwD8GYXOU1dHHYy%2FkDAl2BMIOM5bYce9qtKqHZUjn1DOQ6je3tJFPMhKWhB7GqiPvthwya6bGjyUzvAv2EgF7umREik0MY7QFkpY5uw6kMtkWZKn%2B5wbsr7F7HX4%2FVA9KXKJN3CuR1ZPDvpSq5WWWV93nW1V21DFmoFy98hv4JoZegR%2Fw%2BO4LgflDKV9OoYfdUVlUnlZv7rgikJUik8qU4I1dSH5f7LCKBdGGt808h8i9W%2FFL06%2B3I3fFQIjw4RfDJqgAdaAacN9SIQ5vFLy5j6ivXuU4T4MCHydh%2BfK5k%2F0VlLVgAyInx65cy0AhZ42ZFV%2FCYfzk3aA4iheuDRwlYT3vCFygDy4YKIi05NvrDRrT3PRUXiHiQ8U%2F%2FJ9g2ZPz3ZP%2FQrPuLY2DyHtfo9T7gNrWMAGcFSIoicOgKTQ4bDpV7%2FlrZ%2F40CJ59I8RGcwwPaqzQY6sAEcBOJm3s0WfsKSNZ26dHj%2B7e8EddP5ijuS2XommXS0VWHoKjy42ZHYO05skzJs3RzT5rJRtq98BD0lys0cHrZrSN3qmzQYaBHj%2FD6MZXiu0WF7q1%2FBodETTKamudZZQOMmTg%2BKAgMgkndHdfKy9WWti%2FZX3tO5I4HS2uB9pCBpuS9fn6XZXl47RcSYeLzt7Ra2TR%2B%2BPIPq%2FHYKi2K4aq%2BW5SanIJziCOUyAhkamyTnZA%3D%3D&X-Amz-Signature=1a249a240a87b1c3a08183e342f120af4d2c30b6bb890d41e5a6da907ff04bce&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Objawy neurologiczne niedoboru witaminy B12– podział ze względu na lokalizację uszkodzenia [na podstawie 17,40]
| Lokalizacja uszkodzenia | Objawy |
|---|---|
| Sznury tylne rdzenia kręgowego | Niezborność ruchowa, zaburzenia równowagi, utrata czucia wibracyjnego, dodatni objaw Romberga |
| Sznury boczne rdzenia kręgowego | Spastyczne napięcia mięśni, brak siły mięśniowej, dodatni objaw Babińskiego |
| Nerw wzrokowy | Zaburzenie ostrości wzroku, połowiczne niedowidzenie, ślepota |
| Nerwy obwodowe | Zaburzenie odruchów ścięgnistych (głębokich) i funkcji zwieraczy, osłabienie mięśni kończyn i ich zanik |
| Istota biała mózgu | Otępienie podkorowe |
Objawy niedoboru kobalaminy (z wyłączeniem objawów ze strony układu nerwowego) [na podstawie 3,5]
| Rodzaj zaburzenia | Objawy kliniczne |
|---|---|
| Pokarmowe | Zapalenie języka (tzw. bawoli język), zanik brodawek języka, zaburzenia smaku, uczucie pieczenia w jamie ustnej, biegunka, nudności, bóle brzucha |
| Hematologiczne | Anemia makrocytarna, pancytopenia |
| Ginekologiczne | Zanik błony śluzowej pochwy, infekcje dróg moczowych (grzybice), powtarzające się poronienia |
| Sercowo-naczyniowe | Hiperhomocysteinemia będąca czynnikiem ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych; udar mózgu, niedokrwienie mięśnia sercowego |
| Inne | Przebarwienia (hiperpigmentacje) skóry i błon śluzowych, bladość skóry o odcieniu żołto-cytrynowym z ogniskami bielactwa, zażółcenie białkówek, bolesne owrzodzenia w kącikach ust, przedwczesne siwienie włosów |