Rycina 1

Rycina 2

Rycina 3
![Szlaki odpowiedzi na uszkodzenia DNA komórki. Szlaki ATM i ATR są aktywowane w odpowiedzi na sygnały uszkodzenia DNA, co prowadzi do zatrzymania punktu kontrolnego cyklu komórkowego, naprawy DNA lub apoptozy. ATM jest aktywowana przez pęknięcia podwójnej nici DNA (DSB) i inicjuje kaskadę odpowiedzi przez fosforylację białek efektorowych, w tym kinaza Chk2 i białek naprawy DNA – BRCA1 i pSMC1. Oprócz naprawy DSB, ATM bierze udział w kontroli punktów kontrolnych cyklu komórkowego G1/S, intra-S i G2/M, częściowo przez fosforylację p53. ATR reaguje na stres replikacyjny w obecności jednoniciowego DNA (ssDNA). Uruchamia kaskadę akty-wacji białek efektorowych, takich jak kinaza Chk1 i składniki szlaku niedokrwistości Fanconiego (FA). Szlaki ATM i ATR ułatwiają naprawę DNA poprzez rekombinację homologiczną (HR). DSB mogą być również naprawiane przez zależną od DNA kinazę białkową (DNA-PK), która koordynuje naprawę poprzez szlak łączenia niehomologicznych końców (NHEJ). 9-1-1 – kompleks złożony z białek RAD9-HUS1-RAD1; cdc25 – fosfataza, wpływająca na regulację cyklu komórkowego; ATRIP – białko oddziałujące z kinazą ATR; BRCA1/BRCA2 – produkty genów podatności na raka piersi; DNA-PK – kinaza białkowa zależna od DNA; E2F1 – czynnik transkrypcyjny; FANCD2 – podstawowy składnik szlaku FA; Mre11, Rad50, Nbs1 – składniki kompleksu MNR; Rad51 – białko biorące udział w szlaku naprawy DNA; RFC– czynnik replikacyjny; SMC1 – białko zapewniające utrzymanie struktury chromosomów; TIP60 – acetylotransferaza histonowa; TopBP1– białko 1 wiążące topoizomerazę II; XRCC4-LigIV – kompleks ligacyjny, łączący zerwane końce DNA; γH2AX – wariant histonu H2A (na podstawie: [74])](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0049_fig_003.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKLV32NR4M%2F20260306%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260306T093022Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEBQaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJGMEQCIFLvPLXUG%2F3hts6lxVDeg0V1AyLGTBoh%2FZBJE03AWaW8AiAwCQNeUxguJ1o1Jitas%2BZ5SAhFKKSJ2QtON9553XiV0irGBQjd%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F8BEAIaDDk2MzEzNDI4OTk0MCIM9X3HGtQI2o7UO%2BS2KpoFxG7ar8PSEQAdM1CFVlXpyDrKaTO5gZJY%2Bb0H6B8LNfpVNgkJOuIe%2B9NLBis8%2Fprsn8bTeVYKPQnvOC41LHTWcNu00sat0gioJHkasLPSMcprw1BFnMAAIIkcI4JhITa4FDgPio7IFd4lhEz2ogrsBS779wlwdLrf1fi7VeAW5cMnqjc5PQVWYOWg80u6bguMBcCG1Mp81p2ra0MdUkI%2FPhw7gZ1WNUQvdI5U6bv10EKlr6JnmK0p8EbJTTEGUzgv%2Bx9DkcpBuy2jqZzEV1ZjNMAweN4ajHAwNjwH8oedNak7aeu57x1sxT3hBWpPvHzcq47OTuF%2BD1xpNlQoj1PDqKa9fpq4pogK8ya6gQiW6vzjFXA4nd7OCH3zFuh7On1kP8FPgbyxIhk1WG2PNbknoEkwc%2F3SgduubLF08fr%2FJQcICro3Euw9Vq3mUdCPOeYukkLR62eklM05iFPKMTf10Nl%2B4kwK5j86nubZ7dLrKrqZ3XTGcL5xSHyHK1SEVrSOtUwGmZaB4F4xbvAywifc53wCTZLLPx4vLOxaBNoAgiDwrCgCsGxuZ8w9l1WKjZDPwRAj0v7H4CRc6mtkKGyE4nhhnxMAjawduoK8Mb%2F3r6CsLyM6%2B29EVfqNynsGb%2BjloIyaEeJ3skvOZjSDEh5%2Fd8ol0VyUWP%2F4N5CjzRtch5k2hYBwPH02cHvRHj38IkcWDCMrffPATh41BYb2yNBwlkGvyIPZm35Kzzy8aTxQsTuVZjQ0eK4z4HVOpjGf3QWHqEwydzcwgo4lRI0YKO7wf3hd1iMCBEmZUwthCEciA4yYOw0ZjXjKTqt%2FMTfL%2BYlIc78YZ5fC6tlcfS%2FiiaeYzofJJ5BVhakioniADVcu9mKBeZvVsj6MrZdBMKSiqc0GOrIBQsAGShH29riYEgAfTNsytPCjtJUJZ2YAqie2KAtXMOfuiFj%2BTIMLuMSG6TUkCPo8cGb18oZOzaYqAhY4LDkJfc9%2FPTayNCqHCi6Dbl189%2BugY75PzavphSkQYus3ram8FWTa1E86pg9Kwf9Sh35aXUdyHJNKPe05zUqVxZqyynWUm%2FSxeJpsP3GvWtwtCMkUbJX0M0MQIk9QlnSniw%2FLQOcyarjiXs8eDDR0aYsEv%2Bpc0A%3D%3D&X-Amz-Signature=8ac063c28e9895b14507ead7503737b23337067f617acda44ecbaee4a3a3f9fc&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Rycina 4
![Schemat regulacji komórkowych szlaków naprawy DNA ATM i ATR przez wirusowe białka E7 i E1 HR-HPV w celu promowania replikacji genomu HPV. Aktywacja ATM jest kluczowa dla naprawy DNA drogą rekombinacji homologicznej (HR) (rekrutuje białka Mre11, Nbs1, Rad50 oraz BRCA1 i Rad51). Aktywacja Chk2 i p38/Mk2 jest wymagana dla produktywnej amplifikacji wirusa. Szlak ATR prowadzi do aktywacji Chk1, która powoduje wzrost poziomu białek E2F1. Natomiast E2F1 powoduje wzrost ekspresji RRM2 w celu zaspokojenia zapotrzebowania na dNTP niezbędne do replikacji genomu wirusa. Mre11, Rad50, Nbs1 – składniki kompleksu MNR; p38/MK2 – kinazy z rodziny MAPK; RRM2 – mała podjednostka kompleksu reduktazy rybonukleotydowej; SIRT1 – deacetylaza zależna od NAD; STAT5 – czynnik transkrypcyjny (na podstawie: [94])](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0049_fig_004.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKLV32NR4M%2F20260306%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260306T093022Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEBQaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJGMEQCIFLvPLXUG%2F3hts6lxVDeg0V1AyLGTBoh%2FZBJE03AWaW8AiAwCQNeUxguJ1o1Jitas%2BZ5SAhFKKSJ2QtON9553XiV0irGBQjd%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F8BEAIaDDk2MzEzNDI4OTk0MCIM9X3HGtQI2o7UO%2BS2KpoFxG7ar8PSEQAdM1CFVlXpyDrKaTO5gZJY%2Bb0H6B8LNfpVNgkJOuIe%2B9NLBis8%2Fprsn8bTeVYKPQnvOC41LHTWcNu00sat0gioJHkasLPSMcprw1BFnMAAIIkcI4JhITa4FDgPio7IFd4lhEz2ogrsBS779wlwdLrf1fi7VeAW5cMnqjc5PQVWYOWg80u6bguMBcCG1Mp81p2ra0MdUkI%2FPhw7gZ1WNUQvdI5U6bv10EKlr6JnmK0p8EbJTTEGUzgv%2Bx9DkcpBuy2jqZzEV1ZjNMAweN4ajHAwNjwH8oedNak7aeu57x1sxT3hBWpPvHzcq47OTuF%2BD1xpNlQoj1PDqKa9fpq4pogK8ya6gQiW6vzjFXA4nd7OCH3zFuh7On1kP8FPgbyxIhk1WG2PNbknoEkwc%2F3SgduubLF08fr%2FJQcICro3Euw9Vq3mUdCPOeYukkLR62eklM05iFPKMTf10Nl%2B4kwK5j86nubZ7dLrKrqZ3XTGcL5xSHyHK1SEVrSOtUwGmZaB4F4xbvAywifc53wCTZLLPx4vLOxaBNoAgiDwrCgCsGxuZ8w9l1WKjZDPwRAj0v7H4CRc6mtkKGyE4nhhnxMAjawduoK8Mb%2F3r6CsLyM6%2B29EVfqNynsGb%2BjloIyaEeJ3skvOZjSDEh5%2Fd8ol0VyUWP%2F4N5CjzRtch5k2hYBwPH02cHvRHj38IkcWDCMrffPATh41BYb2yNBwlkGvyIPZm35Kzzy8aTxQsTuVZjQ0eK4z4HVOpjGf3QWHqEwydzcwgo4lRI0YKO7wf3hd1iMCBEmZUwthCEciA4yYOw0ZjXjKTqt%2FMTfL%2BYlIc78YZ5fC6tlcfS%2FiiaeYzofJJ5BVhakioniADVcu9mKBeZvVsj6MrZdBMKSiqc0GOrIBQsAGShH29riYEgAfTNsytPCjtJUJZ2YAqie2KAtXMOfuiFj%2BTIMLuMSG6TUkCPo8cGb18oZOzaYqAhY4LDkJfc9%2FPTayNCqHCi6Dbl189%2BugY75PzavphSkQYus3ram8FWTa1E86pg9Kwf9Sh35aXUdyHJNKPe05zUqVxZqyynWUm%2FSxeJpsP3GvWtwtCMkUbJX0M0MQIk9QlnSniw%2FLQOcyarjiXs8eDDR0aYsEv%2Bpc0A%3D%3D&X-Amz-Signature=da700a1cfaf53f965008d75f6490b1809f3f32595f0fbdfcebdb58c3083b41be&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Klasyfikacja ludzkich wirusów HPV na podstawie ich potencjału onkogennego, określanego jako prawdopodobieństwo wystąpienia transformacji nowotworowej w wyniku zakażenia [4_ 5]
| Potencjał onkogenny | Typ wirusa HPV |
|---|---|
| Typy nieonkogenne; niskiego ryzyka (LR-HPV) | 2, 6, 7, 11, 13, 27, 28, 29, 32, 40, 44, 57, 61, 62, 72, 74, 77, 81, 83, 84, 86, 87, 89, 90, 91, 106 |
| Typy prawdopodobnie onkogenne; prawdopodobnie HPV) wysokiego ryzyka (pHR- | 26, 30, 53, 66, 67, 68, 69, 70, 82, 85 |
| Typy onkogenne; wysokiego ryzyka (HR -HPV) | 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 |