References
- 1. Szpringer M, Czerwiak G, Czerwiak A. Uzależnienia wieku podeszłego. Piel Pol 2013; 4(50): 324–328.
- 2. Habrat B. Problemy związane z piciem alkoholu przez osoby starsze. Postępy Nauk Med 2011; 8: 701–704.
- 3. NIDA. Substance use in older adults. Drug facts. National Institute on Drug Abuse; 2020.
- 4. Moryson W, Stawińska-Witoszyńska B. Premature mortality due to tobacco-related malignancies in Poland. Int J Gen Med 2021; 14: 2171–2182.
- 5. McFarlane O, Kędziora-Kornatowska K. Przyjmowanie leków w późnej dorosłości – potrzeba edukacji zdrowotnej. Rocznik Andrologiczny 2018; 24: 213.
- 6. Błeszyńska E, Wierucki Ł, Zdrojewski T, Renke M. Interakcje farmakologiczne u osób starszych. Medycyna (Kowno) 2020; 56(7): 320.
- 7. Schepis TS, Wastila L, Ammerman B, McCabe VV, McCabe SE. Prescription opioid misuse motives in US older adults. Pain Medicine 2020; 21(10): 2237–2243.
- 8. Brewster GS, Riegel B, Gehrman PR. Insomnia in the older adult. Sleep Med Clin 2018; 13(1): 13–19.
- 9. Wolfschlag M, Håkansson A. Increased risk for developing gambling disorder under the treatment with pramipexole, ropinirole, and aripiprazole: A nationwide register study in Sweden. PLoS One 2021; 16(6): 1–12.
- 10. Ramirez V, Wiers CE, Wang GJ, Volkow ND. Personality traits in substance use disorders and obesity when compared to healthy controls. Addiction 2020; 115: 2130–2139.
- 11. Koller G, Preuss U, Lü O, Soyka M, Pogarell O. Alcohol-dependent subjects show different personality traits compared with subjects with multiple substance dependence: preliminary data. J Addict Med 2015; 9(4): 257–260.
- 12. Elton-Marshall T, Wijesingha R, Sendzik T, Mock SE, van der Maas M, McCready J, Mann RE, Turner NE. Marital status and problem gambling among older adults: an examination of social context and social motivations. Can J Aging 2018; 37(3): 318–332.
- 13. Gray MT. Habits, rituals, and addiction: an inquiry into substance abuse in older persons. Nurs Philos 2014; 15(2): 138–151.
- 14. Dziedzic B, Idzik A, Kobos E, et al. Loneliness and mental health among the elderly in Poland during the COVID-19 pandemic. BMC Public Health 2021; 1976: 1–12.
- 15. Airagnes G, Pelissolo A, Lavallée M, Flament M, Limosin F. Benzodiazepine misuse in the elderly: risk factors, consequences, and management. Curr Psychiatry Rep 2016; 18(10): 89.
- 16. Lehmann SW, Fingerhood M. Substance-use disorders in later life. N Engl J Med 2018; 379(24): 2351–2360.
- 17. Hale D, Marshall K. Substance abuse in older adults. Home Healthc Now 2017; 35(10): 568–569.
- 18. Yarnell S, Li L, MacGrory B, Trevisan L, Kirwin P. Substance use disorders in later life: a review and synthesis of the literature of an emerging public health concern. Am J Geriatr Psychiatry 2020; 28(2): 226–236.
- 19. Chhatre S, Cook R, Mallik E, Jayadevappa R. Trends in substance use admissions among older adults. BMC Health Serv Res 2017; 17: 584.
- 20. Sobów T. Benzodiazepiny u pacjentów w wieku podeszłym. Psychiatria 2010; 7(6): 244–249.
- 21. Basińska A. Leczenie uzależnienia od benzodiazepin u osób w wieku podeszłym. Postępy Nauk Medycznych 2011; 24(8): 644–648.
- 22. Maree RD, Marcum ZA, Saghafi E, Weiner DK, Karp JF. A systematic review of opioid and benzodiazepine misuse in older adults. Am J Geriatr Psychiatry 2016; 24(11): 949–963.
- 23. Krajnik M, Sobański P. Leczenie farmakologiczne i radioterapia bólu nowotworowego u dorosłych i młodzieży. Omówienie wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia 2018 w kontekście problemów ze stosowaniem opioidów. Medycyna Praktyczna 2019; 10: 75–87.
- 24. Sierosławski J, Oszacowanie liczby problemowych użytkowników opi-oidów w Polsce. Alkoholizm i Narkomania 2012; 25(4): 347–356.
- 25. Fagbemi M. How do you effectively evaluate the elderly for alcohol use disorder? Cleve Clin J Med 2021; 88(8): 434–439.
- 26. Bartoszek A, Kocka K, Zielonka E, et al. Problem stosowania używek wśród seniorów mieszkających w środowisku domowym. Journal of Education, Health and Sport 2016; 6(6): 235–244.
- 27. Fenollal-Maldonado G, Brown D, Hoffman H, Kahlon C, Grossberg G. Alcohol use disorder in older adults. Clin Geriatr Med 2022; 38(1): 1–22.
- 28. Gopalakrishna G, Patel N. Do not drink, do not drive: alcohol use disorder in the elderly. Prim Care Companion CNS Disord 2021; 23(5): 21.
- 29. Szafranek A. Problem nadużywania alkoholu przez osoby starsze zamieszkujące domy pomocy społecznej – aspekty prawno-społeczne i wyzwania dla edukacji. Pedagogika Społeczna 2018; 3(69): 203–219.
- 30. Puto G, Targosz B, Repka I, Ścisło L, Musiał Z. Rozpoznawanie uzależnień od alkoholu i tytoniu wśród osób starszych. Problemy Pielęgniarstwa 2015; 23(3): 344–348.
- 31. Lal R, Pattanayak RD. Alcohol use among the elderly: Issues and considerations. J Geriatr Ment Health 2017; 4: 4–10.
- 32. Wieben ES, Nielsen B, Nielsen AS, Andersen K. Elderly alcoholics compared to middle-aged alcoholics in outpatient treatment – 6-month follow-up. Nord J Psychiatry 2018; 72(7): 506–511.
- 33. Gaebel W, Zielasek, J, Reed GM. Zaburzenia psychiczne i behawioralne w ICD-11: koncepcje, metodologie oraz obecny status. Psychiatria Polska 2017; 51(2): 169–195.
- 34. Subramaniam M, Wang P, Soh P, et al. Prevalence and determinants of gambling disorder among older adults: a systematic review. Addict Behav 2015; 41: 199–209.
- 35. Tse S, Hong SI, Wang CW, Cunningham-Williams RM. Gambling behavior and problems among older adults: a systematic review of empirical studies. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2012; 67(5): 639–652.
- 36. Tirachaimongkol LC, Jackson AC, Tomnay JE. Pathways to problem gambling in seniors. J Gerontol Soc Work 2010; 53(6): 531–546.
- 37. Bramley S, Norrie C, Manthorpe J. The nature of gambling-related harm for adults with health and social care needs: an exploratory study of the views of key informants. Prim Health Care Res Dev 2019; 20: 1–7.
- 38. Karlsson A, Håkansson A. Gambling disorder, increased mortality, suicidality, and associated comorbidity: A longitudinal nationwide register study. J Behav Addict 2018; 7(4): 1091–1099.
- 39. Wieczorek Ł, Dąbrowska K. Zaburzenia hazardowe–rozpowszechnienie, oferta terapeutyczna, dostępność leczenia i predyktory podjęcia leczenia. Przegląd literatury. Alcoholism and Drug Addiction 2015; 28(1): 37– 54.
- 40. Dąbrowska K, Wieczorek Ł. Problem współwystępowania zaburzeń hazardowych z zaburzeniami psychicznymi. Przegląd literatury. Alcoholism and Drug Addiction 2016; 29(1): 17–26.
- 41. Turner NE, Cook S, Shi J, et al. Traumatic brain injuries and problem gambling in youth: Evidence from a population-based study of secondary students in Ontario, Canada. PLoS One 2020; 15(10): 1–12.
- 42. Wang Y, Lu Z, Xun G. Pathological gambling in a patient on piribedil: A case report. Medicine (Baltimore) 2021; 100(6): 1–4.
- 43. Ziedonis D, Das S, Larkin C. Tobacco use disorder and treatment: new challenges and opportunities. Dialogues Clin Neurosci 2017; 19(3): 271– 280.
- 44. Krawczyk P, Ramlau R, Błach J, et al. Risk factors and primary prevention of lung cancer. Cessation of cigarette addiction. Oncology in Clinical Practice 2021; 17(3): 112–124.
- 45. Bassil NK, Ohanian MLK, Bou Saba TG. Nicotine use disorder in older adults. Clin Geriatr Med 2022; 38(1): 119–131.
- 46. Cohen-Mansfield J. Predictors of smoking cessation in old-old age. Nicotine Tob Res 2016; 18(7): 1675–1679.
- 47. de Granda-Orive JI, Pascual-Lledó JF, Asensio-Sánchez S, et al. Fagerström test and heaviness smoking index. Are they interchangeable as a dependence test for nicotine? Subst Use Misuse 2020; 55(2): 200–208.
- 48. Quittschalle J, Pabst A, Löbner M, et al. Association of alcohol and tobacco consumption with depression severity in the oldest old. Results from the age different old age cohort platform. Int J Environ Res Public Health 2021; 18(15): 1–14.
- 49. Gulia KK, Kumar VM. Sleep disorders in the elderly: a growing challenge. Psychogeriatrics 2018; 18(3): 155–165.
- 50. AlRyalat SA, Kussad S, El Khatib O, et al. Assessing the effect of nicotine dose in cigarette smoking on sleep quality. Sleep Breath 2021; 25(3): 1319–1324.
- 51. Abdel-Hady D, El-Gilany AH. Tobacco use and its associated factors among older people: a community-based study in Egypt. East Mediterr Health J 2020; 26(1): 68–74.